Një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.4 të shkallës Rihter ka tronditur jugun e Filipineve, duke shkaktuar panik mes banorëve dhe ngritur frikën për dëme të mëdha materiale në disa rajone të vendit. Sipas Institutit Sizmologjik të Filipineve (Phivolcs), epiqendra e tërmetit u regjistrua rreth 20 kilometra nga qyteti Manay, në rajonin e Mindanaos, një zonë që shpesh preket nga aktiviteti sizmik për shkak të pozicionit të saj në “Unazën e Zjarrit të Paqësorit”.
Lëkundjet u ndjenë fuqishëm në disa qytete kryesore, përfshirë Davao, General Santos dhe Butuan, ku shumë banorë u larguan me nxitim nga banesat dhe ndërtesat shumëkatëshe. Sipas dëshmitarëve lokalë, tërmeti zgjati disa sekonda, por ishte mjaft i fortë për të shkaktuar rënien e disa objekteve dhe plasaritjen e mureve në ndërtesa të vjetra.
Autoritetet kanë deklaruar se ekipet e shpëtimit janë dislokuar menjëherë në zonat më të prekura për të vlerësuar dëmet dhe për të ndihmuar njerëzit e lënduar. Ndërkohë, shërbimet mjekësore dhe ushtarake janë vënë në gatishmëri të plotë për të ofruar ndihmë emergjente nëse situata përkeqësohet. Zyrtarët lokalë njoftuan se janë raportuar ndërprerje të energjisë elektrike dhe rrjetit të komunikimit në disa zona bregdetare, ndërsa transporti publik është pezulluar përkohësisht deri në një vlerësim të plotë të sigurisë.
Paralajmërim për cunami dhe evakuime masive
Menjëherë pas tërmetit, Qendra Kombëtare për Paralajmërime ndaj Cunami-t ka lëshuar një paralajmërim urgjent për rajonet bregdetare të Mindanao, Davao Oriental dhe Sarangani. Banorët janë këshilluar të evakuohen drejt zonave më të larta dhe të shmangin çdo lëvizje pranë bregdetit.
Autoritetet theksuan se rreziku për valë cunami mbetet i mundshëm, megjithëse deri tani nuk është regjistruar ndonjë valë e madhe që të ketë goditur tokën.
Në qytetin e Mati, banorët treguan për median lokale se sirenat e emergjencës janë aktivizuar menjëherë, ndërsa forcat e rendit po udhëzojnë popullsinë për rrugët e sigurta të evakuimit. “Nuk e kemi parë ndonjëherë një reagim kaq të shpejtë. Të gjithë po përpiqen të qëndrojnë të qetë, por frika është e madhe,” – tha një banore e zonës.
Rreziku i pasgoditjeve
Sipas Zyrës Sizmologjike të Filipineve, ekziston një mundësi e lartë për pasgoditje të forta në orët dhe ditët në vijim. Ekspertët theksojnë se pas një tërmeti të tillë, toka mund të vazhdojë të dridhet për ditë të tëra, prandaj banorët duhet të qëndrojnë jashtë ndërtesave të dëmtuara dhe të ndjekin me kujdes njoftimet zyrtare.
Në disa raste, pasgoditjet mund të jenë të mjaftueshme për të shkaktuar shembje shtesë ose rrëshqitje të dheut, veçanërisht në zonat malore të Mindanaos.
Filipinet, një vend në zonën më aktive sizmike të botës
Filipinet ndodhen në të ashtuquajturën “Unaza e Zjarrit të Paqësorit”, një brez gjeologjik që përfshin mbi 40 mijë kilometra përgjatë Oqeanit Paqësor. Ky rajon është i njohur për aktivitetin e lartë vullkanik dhe sizmik, dhe është përgjegjës për rreth 90% të tërmeteve që ndodhin çdo vit në botë.
Për shkak të këtij pozicioni, Filipinet janë ndër vendet më të ekspozuara ndaj fatkeqësive natyrore, duke përfshirë tërmete, cuname dhe shpërthime vullkanike. Vetëm në dekadën e fundit, vendi ka përjetuar disa goditje të mëdha, si tërmeti i vitit 2013 në Bohol që mori qindra jetë njerëzish, dhe tërmeti i vitit 2019 në Mindanao që shkaktoi dëme të konsiderueshme.
Autoritetet: qytetarët të ndjekin vetëm informacionet zyrtare
Në një deklaratë për mediat, zyrtarët e qeverisë filipinase kanë bërë thirrje për qetësi dhe kujdes, duke kërkuar nga qytetarët që të ndjekin vetëm burimet zyrtare të informacionit dhe të mos bien pre e lajmeve të rreme në rrjetet sociale.
“Siguria e qytetarëve është prioriteti ynë kryesor. Jemi në kontakt të vazhdueshëm me të gjitha agjencitë e emergjencës dhe po punojmë për të garantuar ndihmën e menjëhershme në çdo zonë të prekur,” – deklaroi ministri i Brendshëm i Filipineve.
Sipas raporteve të para, nuk janë raportuar viktima, por dëmet materiale pritet të jenë të mëdha, sidomos në ndërtesa të vjetra dhe struktura jo të përforcuara. Inspektorët e infrastrukturës janë nisur në terren për të vlerësuar gjendjen e urave, shkollave dhe spitaleve në zonat më të afërta me epiqendrën.
Kujdesi ndërkombëtar dhe solidariteti
Lajmi për tërmetin ka tërhequr vëmendjen e komunitetit ndërkombëtar, ndërsa disa vende fqinje, përfshirë Japoninë dhe Australinë, kanë ofruar ndihmë teknike nëse Filipinet do ta kërkojnë. Organizata të ndryshme humanitare kanë filluar të përgatiten për mundësinë e një ndërhyrjeje emergjente në rast se situata përkeqësohet.
Ky tërmet i fuqishëm tregon edhe njëherë brishtësinë e rajoneve që ndodhen në zonat sizmike më aktive të planetit. Për autoritetet dhe qytetarët filipinas, sfida kryesore në ditët në vijim do të jetë ruajtja e qetësisë, evakuimi i sigurt dhe rindërtimi i zonave të prekura pas verifikimit të plotë të dëmeve.